5 چرایی ایجاد بوی بد دهان و چگونگی درمان آن؟

علت بوی بد دهان چیست؟ (بوی بد دهان از چیه؟)

جدول جامع علل بوی بد دهان و راهکارهای رفع آن

علل و نشانه ها	راهکارهای درمان و پیشگیری
علل دهانی (80% موارد): پوسیدگی دندان بیماری لثه زبان باردار خشکی دهان باقیمانده غذا بین دندان ها	درمان های دندانپزشکی: ترمیم پوسیدگی ها جرمگیری حرفه ای آموزش روش صحیح مسواک زدن تجویز دهانشویه کلرهگزیدین 0.2%
علل سیستمیک: دیابت (بوی استون) نارسایی کلیه (بوی ادرار) ریفلاکس معده سینوزیت مزمن	مداخلات پزشکی: کنترل قند خون درمان ریفلاکس با آنتی اسید شستشوی سینوس ها اصلاح داروهای مصرفی
عوامل موقت: مصرف سیر/پیاز سیگار/قلیان الکل کم آبی بدن	راهکارهای فوری: جویدن آدامس بدون قند مصرف جعفری/سیب خام نوشیدن آب لیموترش استفاده از اسپری های خوشبوکننده
بهداشت ضعیف: مسواک نزدن عدم استفاده از نخ دندان تمیز نکردن زبان	برنامه مراقبتی: مسواک زدن 2x روزانه با خمیردندان فلوراید نخ دندان روزانه استفاده از زبان شوی تعویض مسواک هر 3 ماه
پروتزهای دندانی: تجمع باکتری عدم تناسب پروتز	مراقبت از پروتز: شستشوی روزانه با قرص های پاک کننده خارج کردن شبانه معاینه سالیانه توسط دندانپزشک

نکات طلایی:

1. برای تشخیص دقیق: تست هالیمتر توسط دندانپزشک
2. دهانشویه طلایی: محلول 1 قاشق چایخوری جوش شیرین در آب ولرم
3. هشدار: بوی مزمن بیش از 2 هفته نیاز به بررسی پزشکی دارد
4. ترفند ویژه: مصرف ماست پروبیوتیک روزانه کاهش 50% باکتری های بدبو

چگونه برای همیشه از شر بوی بد دهان خود خلاص شویم؟

قبل از اینکه بخواهیم راه حل های برطرف کردن بوی نامطبوع دهان را بررسی کنیم باید به یک نکته اشاره کنیم.

و آن نکته این است که ما هیچوقت نمی توانیم به صورت 100 درصد و برای همیشه این مشکل را درمان کنیم. این شدنی نیست.

ما حتی اگر هیچ مشکلی نداشته باشیم و بهداشت دهان و دندان را به شکلی اصولی رعایت کنیم باز هم دهانمان به صورت طبیعی در برخی مواقع بو می دهد.

مثلاً یکی از این مواقع، زمانی است که از خواب بیدار می شویم. کمتر کسی را سراغ داریم که بعد از بیدار شدن از خواب دهانش بو ندهد.

اگر غیر از این بود چه لزومی به مسواک زدن بعد از بیدار شدن داشتیم؟

چه روش هایی برای رفع بوی بد دهان وجود دارند؟

اگر بیماری دهان و دندان دارید آن ها را درمان کنید

گفتیم که از علل اصلی تغییر مزه دهان ممکن است در وهله اول بیماری های دهان و دندان باشد.

مثلا بیماری های مرتبط با لثه، پوسیدگی دندان، عفونت پالپ و مشکلاتی از این دست واقعا در نهایت باعث بد بویی دهان می شوند.

اگر فکر می کنید با مشکلات این‌چنینی مواجه هستید حتما با یک دندانپزشک صحبت کنید.

اگر خودتان می دانید مشکل اصلی از کجاست، مستقیما به یک متخصص دندانپزشکی مراجعه کنید. مثلا اگر لثه‌ عفونت کرده مستقیما یک متخصص لثه یا همان پریودنتیست پیدا کنید.

بعد از غذا دهان خود را بشویید

قرار نیست بعد از خوردن هرچیزی آب بخوریم. تنها می خواهیم دهان خود را با آن شستشو داده و تمیز کنیم. فرقی هم نمی کند که چه خورده ایم یا چه نوشیده ایم، اگر بعد از آن دهان خودمان را با آب تمیز بشوییم و به اصطلاح آبکشی کنیم، محیط دهان از حالت اسیدی خارج شده و ذراتی که در لابلای دندان ها گیر کرده اند خارج می شوند.

این کار تا حد زیادی باکتری های بد و مضر دهان را نیز کم می کند و در نتیجه اگر بوی بد دهان نیز ایجاد شود، بسیار جزئی و اندک خواهد بود.

اصولی مسواک بزنید

مسواک زدن به طور منظم و صحیح بعد از هر وعده غذایی بسیار برای پیشگیری از بوی بد دهان و رفع آن مهم است.

برای اینکه بتوانید از این روش جهت رفع بوی بد دهان استفاده کنید از نکات زیر غافل نشوید:

• دقیقا بعد از غذا خوردن دهان خود را با آب بشویید
• حدودا نیم ساعت بعد از غذا خوردن مسواک بزنید
• مسواک نرمی برای تمیز کردن دندان ها انتخاب کنید
• دو دقیقه مسواک زدن را ادامه دهید
• به درستی مسواک بزنید و به دندان ها فشار وارد نکنید
• اگر برایتان مقدور است از مسواک الکتریکی استفاده کنید
• مسواک بین دندانی نیز گزینه مناسبی برای تمیز کردن دندان هاست

مسواک زدن کافی نیست، به فکر نخ دندان هم باشید

حدأقل یکبار در روز از نخ دندان استفاده کنید. با مسواک زدن تنها 70 درصد دندان ها تمیز می شود.

30 درصد دیگر را حتما باید با نخ دندان تمیز کرد. نخ دندان کشیدن صحیح ذرات غذا و پلاک را از بین دندان های شما پاک می کند و به کنترل بوی بد دهان کمک می کند.

تمیز کردن زبان را فراموش نکنید (یک درمان خانگی بوی بد دهان که بسیار موثر است)

زبان محل بسیار بسیار مناسبی برای تجمع باکتری های مضر دهان است زیرا بستری برای تغذیه و تکثیر آن ها فراهم می کند.

به جرات می توان گفت که تمیز کردن زبان می تواند در 80 درصد مواقع می تواند به رفع بوی بد دهان کمک کند.

زمانی که باکتری های روی زبان برداشته شوند دیگری فعالیتی انجام نمی شود تا بوی بدی به دنبال آن تولید شود.

دهانشویه و خمیردندان خوب بخرید

اگر بوی بد دهان شما به دلیل تجمع باکتری یا پلاک روی دندان‌هایتان باشد، دندانپزشک ممکن است دهانشویه‌ای را توصیه کند که باکتری‌ها را از بین ببرد.

دندانپزشک شما همچنین ممکن است خمیردندانی را توصیه کند که حاوی یک عامل آنتی باکتریال باشد تا باکتری هایی که باعث ایجاد پلاک می شوند را از بین ببرد.

اگر پروتز دندان دارید آن را تمیز کنید

اگر از بریج یا دندان مصنوعی استفاده می کنید، حداقل یک بار در روز یا طبق دستور دندانپزشک آن را به طور کامل تمیز کنید.

اگر نگهدارنده ارتودنسی دندان یا محافظ دهان دارید، هر بار قبل از گذاشتن آن در دهان، آن را تمیز کنید. دندانپزشک شما می تواند بهترین محصول پاک کننده را برای خرید به شما توصیه کند.

به درمان خشکی دهان کمک کنید

برای مرطوب نگه داشتن دهان خود، از مصرف تنباکو خودداری کنید و مقدار زیادی آب بنوشید.

سعی نکنید که جای آب قهوه، نوشابه یا الکل بنوشید زیرا این ها می تواند منجر به خشکی بیشتر دهان شود.

رژیم خود را از نو برنامه ریزی کنید

از خوردن غذاهایی مانند پیاز و سیر که باعث بوی نامطبوع دهان می شوند خودداری کنید. همچنین مصرف زیاد غذاهای شیرین و سرشار از کربوهیدارت به همین شکل با بد بویی ارتباط دارند.

بنابراین در انتخاب غذاهایی که میخورید دقت بیشتری داشته باشید تا بوی نامطبوع دهان کم تر شود یا اصلا ایجاد نشود.

مسواک خود را هر 3 ماه یکبار تعویض کنید

برخی از مراجعان میپرسند که بعد از سرماخوردگی و یا بیماری ویروسی علت بوی بد دهان از چیه؟ علت این بو معمولا استفاده از مسواک قدیمی میتواند باشد.

پس از هر بار ابتلاء به بیماری ویروسی مانند سرماخوردگی، بهتر است که مسواک را عوض کنید.

و به طور مرتب باید یک مسواک جدید تهیه کنید تا از آلودگی مسواک قبلی رنج نبرید. هر سه تا چهار ماه یکبار مسواک خود را پس از ساییدگی عوض کنید. بعد از آن حتما مسواک نرم دیگری انتخاب کنید.

زیرا گاهی اوقات مسواک قدیمی که بستری برای باکتری ها و میکروب ها شده؛ خودش می تواند باعث بوی بد دهان شود.

مخصوصا اگر مسواک خود را در نزدیکی توالت در دستشویی قرار می دهید احتمال آلودگی آن بیشتر می شود.

سالی 2 بار به دندانپزشکی مراجعه کنید

به طور منظم معمولا دو بار در سال برای معاینه و تمیز کردن دندان ها یا پروتزهای خود به دندانپزشک خود مراجعه کنید.

خوبی این مراجعات این است که در صورت بروز هر مشکلی سریع درمان را شروع می کنید و از پرداخت هزینه های دندانپزشکی سرسام آورد در آینده مصون می مانید.

همچنین در طی این جلسات آموزش های اصولی برای پیشبرد بهداشت دهان و دندان دریافت می کنید.

• با گذاشتن یک گاز استریل روی زبان خود و وجود لکه زرد یا بو روی گاز، می‌توانید از وجود مقادیر زیادی VSC روی زبان آگاه شوید.
• پشت دست خود را لیس زده و بعد از ده دقیقه آن را بو کنید و یا بعد از کشیدن نخ دندان بوی آن را بسنجید، وجود بو نشان دهنده وجود نمک‌های گوگردی در بزاق دهان است.
• سنجش بوی بد دهان یک معیار علمی تر بوده که می‌توان با آن میزان سولفید موجود در نفس را اندازه گیری کرد.
• ممکن است به بیمار توصیه کند که صبح، قبل از مسواک زدن با او ملاقات کند و یا برای تشخیص علت بوی نامطبوع، دهان، بینی و زبان بیمار را بو کرده و منبع بو را تشخیص دهد و از موارد زیر نیز استفاده کند:
  • هالیمتر (Halimeter): برای اندازه گیری ترکیبات گوگردی موجود در دهان کاربرد داشته و سطح پایین گوگرد را مشخص می‌کند.
  • کروماتوگرافی گازی (Gas Chromatography): این آزمایش برای اندازه گیری سه ترکیب گوگرد فرار (سولفید هیدروژن، متیل مرکاپتان و دی متیل سولفید) مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • تست BANA: جهت اندازه گیری سطح یک آنزیم خاص که توسط باکتری‌های عامل هالیتوز تولید می‌شود.
  • آزمایش بتا-گالاکتوزیداز (Beta-galactosidas): سطوح آنزیم بتا-گالاکتوزیداز با بوی دهان در ارتباط است.

  اگر پزشک تشخیص دهد که منبع بو از دندان یا دهان نیست، ممکن است بیمار را به متخصصان دیگر ارجاع دهد

در صورت وجود هریک از این موارد فورا به دندانپزشک مراجعه کنید. شما می‌‌توانید با مراجعه به کلینیک بابکان با یک دندانپزشک حاذق مشورت کنید. دندانپزشک با بوییدن تنفس شما و بررسی مواردی از قبیل نحوه مسواک زدن و کشیدن نخ دندان، نوع غذای مصرفی، آلرژی یا بیماری، مصرف داروها و میزان خروپف بیمار بوی دهان را ارزیابی می‌کند.

ارتودنسی کنید

اگر دندان هایتان کج است یا فک هایتان در موقعیت نامناسبی قرار دارد هرچقدر هم سعی کنید نمی توانید دندان هایتان را به خوبی منظم کنید.

در این مواقع مرتب کردن دندان ها راه حلی برای تسهیل در مسواک زدن و تمیز کردن دندان ها است. با یک متخصص ارتودنسی صحبت کنید و طرح درمان خود جهت منظم شدن دندان ها را آغاز کنید.

برای جلوگیری از ایجاد بوی ناخوشایند دهان موارد زیر را در نظر بگیرید:

• مسواک زدن و نخ دندان را جدی بگیرید.
• از دهانشویه بدون الکل برای از بین بردن میکروب‌ها و باکتری‌ها استفاده کنید.
• زبان خود را به خوبی شستشو داده و تمیز کنید.
• تا جای ممکن از خوردن غذاها و نوشیدنی‌های با بوی قوی مثل ادویه‌ها، سیر و پیاز خودداری کنید.
• مصرف میوه و سبزیجاتی مانند سیب، هویج، گلابی، خیار و کاهو که سرشار از آنتی اکسیدان هستند را در برنامه رژیم غذایی خود قرار دهید.
• از دمنوش‌ها و گیاهانی مانند چای سیاه، چای سبز و جعفری تازه استفاده کنید.
• از خشکی دهان جلوگیری کنید.
• غرغره کردن آب نمک برای شستشوی ته حلق را نادیده نگیرید.
• دندان‌های مصنوعی و محافظ‌ها و نگهدارنده‌های دهان را روزانه تمیز کنید.
• مسواک قدیمی خود را هر ۳ ماه یک بار تعویض کنید.
• هر ۶ ماه یکبار برای چکاپ به دندانپزشک مراجعه کنید.

چطور بوی بد دهان را از بین ببریم؟

  ۱- درمان های پزشکی

همان طور که در بالا ذکر شد، اغلب بوی بد دهان به دلیل بیماری‌های دندان ظاهر می‌شود. برای خلاص شدن از شر این مشکل، باید با دندانپزشک ملاقات کنید. متخصص با ارزیابی وضعیت بیمار مشکل را تشخیص داده و درمان را آغاز می‌کند:

• تمیز کردن حرفه ای دندان: حذف پلاک و تارتار با استفاده از جرمگیری لثه و دندان
• درمان پوسیدگی، لثه، رفع ریشه‌های پوسیده، دندان‌های غیر قابل ترمیم
• برداشتن ساختارهای دندانی، نصب مجدد آن‌ها پس از پاکسازی کامل حفره دهان
• بیان توصیه‌های بهداشت دهان و دندان: انتخاب خمیر دندان و مسواک، دهانشویه مناسب، نخ دندان و مشاوره در مورد استفاده از آن‌ها، جلوگیری از خشکی دهان و تجویز محصول بزاق مصنوعی

در صورت وجود مشکلات پزشکی زمینه‌ای مثل عفونت سینوسی، بیماری کلیوی و …، باید این بیماری‌ها برای بهبود بوی نفس درمان شوند.

در ادامه روش‌هایی برای درمان خانگی بوی بد دهان ذکر شده است، با ما همراه باشید:

• به طور مرتب (۳ بار در روز) سطح دندان و زبان را با خمیر دندان و مسواک مناسب تمیز کنید. اما مراقب باشید در تمیز کردن زیاده روی نکنید، چرا که تمیز کردن شدید می‌تواند به لثه‌ها و مینای دندان آسیب برساند.
• برای جلوگیری از باقی ماندن ذرات غذا در فضاهای بین دندانی، بعد از خوردن تنقلات از نخ دندان استفاده کنید.
• آدامس نعنایی نفس شما را تازه می‌کند و پلاک دندان را در طول روز از بین می‌برد. اما بیش از ۵ تا ۱۰ دقیقه آدامس نجوید. درست است که باعث ترشح بزاق می‌شود اما در صورت مشکل در معده، اختلال را تشدید می‌کند.
• در طول روز مقدار زیادی آب بنوشید.
• از آدامس یا آب نبات‌‌های بدون قند، میوه و سبزیجات استفاده کنید تا با ترشح بزاق محیط دهان مرطوب بماند.
• مصرف این مواد غذایی بسیار موثر است: دانه رازیانه به دلیل خواص ضدمیکروبی، جعفری، دارچین، دانه شنبلیله و میخک برای خواص ضد باکتری، آب لیمو به دلیل اسیدی بودن و حذف باکتری‌ها، سرکه سیب جهت متعادل کردن pH دهان و مقابله با باکتری‌ها، روغن درخت چای برای خاصیت ضدعفونی کنندگی
• غرغره کردن آب نمک را برای متعادل کردن pH دهان و دارا بودن خواص ضد میکروبی جدی بگیرید.
• مصرف اسپری یا قرص‌های خوشبوکننده دهان

پاسخ به سوالات رایج